Ví custodial và non-custodial là hai cách quản lý tài sản crypto rất khác nhau. Ví custodial là ví lưu ký, nghĩa là bên thứ ba như sàn giao dịch giữ quyền kiểm soát private key thay cho bạn. Ví non-custodial là ví tự quản lý, nơi bạn nắm seed phrase hoặc private key và tự chịu trách nhiệm bảo mật.
Với người mới, đây là khái niệm cực kỳ quan trọng. Nếu bạn dùng Binance, OKX hoặc Bybit, tài sản trong tài khoản sàn là dạng lưu ký. Nếu bạn dùng MetaMask, Trust Wallet, Phantom hoặc ví lạnh, bạn đang tự quản lý ví.
Ví custodial là gì?
Ví custodial là ví do nền tảng trung gian quản lý khóa riêng. Người dùng đăng nhập bằng tài khoản, mật khẩu và bảo mật 2FA.
Ví non-custodial là gì?
Ví non-custodial là ví mà người dùng tự giữ seed phrase/private key. Không có bên trung gian nào có thể khôi phục ví nếu bạn mất seed phrase.
Khác nhau về quyền kiểm soát
Ví custodial dễ dùng hơn nhưng phụ thuộc vào sàn. Ví non-custodial cho bạn quyền kiểm soát trực tiếp, nhưng nếu mất seed phrase thì rất khó khôi phục.
Khác nhau về rủi ro
Ví custodial có rủi ro nền tảng, khóa rút, tài khoản bị hack. Ví non-custodial có rủi ro seed phrase lộ, phishing, approve nhầm contract và gửi sai mạng.
Nên dùng loại nào?
Người mới có thể dùng ví sàn cho thao tác cơ bản, nhưng nên học ví tự quản lý nếu muốn hiểu crypto đúng bản chất. Tài sản lớn nên có chiến lược bảo mật riêng.
Câu hỏi thường gặp
Ví sàn có phải ví custodial không?
Có, vì sàn giữ private key thay cho người dùng.
MetaMask có phải ví non-custodial không?
Có, người dùng tự giữ seed phrase.
Khái niệm cốt lõi
Ví custodial do bên thứ ba giữ khóa riêng, còn ví non-custodial do người dùng tự giữ seed phrase/private key.
Vì sao quan trọng?
Hiểu hai loại ví giúp người mới biết ai đang kiểm soát tài sản và vì sao seed phrase quan trọng khi dùng ví tự quản lý.
Ví dụ dễ hiểu
Ví custodial giống gửi tài sản cho sàn giữ hộ; ví non-custodial giống tự giữ két riêng và tự chịu trách nhiệm với chìa khóa.
Sai lầm thường gặp
Nghĩ ví sàn là ví tự quản lý; mất seed phrase mà không backup; để toàn bộ tài sản trên CEX; nhập seed phrase vào website lạ; không bật 2FA cho ví sàn.
Bài liên quan nên đọc tiếp
Seed Phrase là gì?; Private Key là gì?; Hot Wallet và Cold Wallet khác nhau như thế nào; CEX và DEX khác nhau như thế nào; Ví bị lộ seed phrase nhưng chưa mất tiền phải làm gì; Cách bảo mật tài khoản sàn crypto
